• شرکت خدماتی تامین نیروی حامی امید
    شرکت خدماتی تامین نیروی حامی امید

    شرکت خدماتی تامین نیروی حامی امید

  • شرکت خدماتی تامین نیروی حامی امید
    شرکت خدماتی تامین نیروی حامی امید

    شرکت خدماتی تامین نیروی حامی امید

  • شرکت خدماتی تامین نیروی حامی امید
    شرکت خدماتی تامین نیروی حامی امید

    شرکت خدماتی تامین نیروی حامی امید

  • بنیاد تعاون زندانیان
    بنیاد تعاون زندانیان
  • پیام آسمانی
    پیام آسمانی

    هر کس انسانی را حیات بخشد گویی همه مردم را زنده کرده است.

    (آیه 32 سوره مائده)

  • حضرت علی (علیه السلام)
    حضرت علی (علیه السلام)

    پرداختن به کارهای جزئی انسان را از کارهای اساسی باز می دارد.

     

  • امام صادق (علیه السلام)
    امام صادق (علیه السلام)

    با تقواترین مردم کسانی هستند که از حرام خدا چشم پوشی کنند.

     

  • امام خمینی (ره):
    امام خمینی (ره):

    من با جرات مدعي هستم كه ملت ايران و توده ميليوني آن در عصر حاضر بهتر از ملت حجاز در عهد رسول الله (ص) و كوفه و عراق در عهد اميرالمومنين (ع) و حسين بن علی(ع) مي باشند.

  • مقام معظم رهبری :
    مقام معظم رهبری :

    باید تا آنجا که ممکن است مجازات زندان  به حداقل برسد زیرا زندان یک پدیده نامطلوب است و تبعات گسترده ای برای زندانیان و خانواده آنان دارد.

  • شهید مطهری :
    شهید مطهری :

    انسانی نسبت به دیگر انسانها کاملتر است که دردمندتر و دغدغه بیشتری داشته باشد

     شهید مطهری

  • آیت الله شهید بهشتی :
    آیت الله شهید بهشتی :

    ما شیفتگان خدمتیم نه تشنگان قدرت.

  • آیت الله محمد تقی بهجت
    آیت الله محمد تقی بهجت

    گشتیم و گشتیم ذکری  بالا تر از صلوات پیدا نکردیم 

  • علامه محمد تقی جعفری :
    علامه محمد تقی جعفری :

    با زور و اجبار ابوعلی سینا درست نمی شود.

  • آیت الله فاضل لنکرانی :
    آیت الله فاضل لنکرانی :

    واجبات را انجام بده بجای مستحبات، تا می توانی به کار مردم برس، کار مردم را راه بیانداز، اگر قیامت کسی از تو سوال کرد بگو فاضل گفته بود.

  • آیت الله آملی لاریجانی :
    آیت الله آملی لاریجانی :

    مسئولان قوه قضاییه از هیچ تلاشی به منظور ارتقای دستگاه قضایی دریغ نخواهند کرد

  • سعدی
    سعدی

    بنی آدم اعضای یک پیکرند که در آفرینش ز یک گوهرند، چو عضوی به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار

  • شهریار
    شهریار

    بجز از علی که گوید به پسر که قاتل من، چو اسیر توست اکنون با اسیر کن مدارا

الگوهاي گمشده باغسازي در معماري ايراني

سودابه مهري تالارپشتي کارشناس ارشد معماري

عضو هیات رییسه سازمان نظام مهندسی ساختمان مازندران


چکيده

ساخت باغ در کشور ما سابقه طولاني داشته و در تمام دورانها بخصوص دوره اسلامي مورد توجه بوده است و پديد آمدن باغها بستگي به جريان آب دارد تا در گرماي زياد تابستان در کنار عناصري مانند درخت و سبزه ... يک محيط آرامش‌بخش ايجاد مي‌کردند. با توجه به اين که ايران از لحاظ جغرافيايي در محدوده‌اي واقع شده است که از کمبود آب رنج مي‌برده، اما در گذشته با روش‌‌هاي بسيار استادانه و هنرمندانه از اين نعمت الهي در باغسازي ايراني استفاده شده است و در تمام سطح باغ، آب حضوري مهم دارد و در کنار بهره کارکردي و بهره زيبايي شناسانه، بهره فلسفي نيز از آن برده‌اند که از لحاظ فلسفي، آب اشاره مفاهيمي چون پاکي، طراوت، حيات دارد. در اين نوشتار سعي شده که مهم‌ترين نقش‌هاي آب در باغسازي ايراني بررسي و عنوان شود. چون باغ ايراني بيش از هر چيز، داستان سفر آب و پيدايش زندگي پس از مبارزه با خشکي است و به طور کلي باغسازي در کوير نوعي معاشقه با آب است، که مهمترين فرضيه‌هايايننوشتارعبارتند از:

 ۱ـ نقش آب در باغسازي ايراني، فقط نقش کارکردي نمي‌باشد.

۲ـ حضور آب در باغ ايراني ترکيبي است از «شکل عيني» و «شکل حسي» و هدف از اين تحقيق بررسي جنبه‌هاي مختلف حضور آب به عنوان يک عنصر اصلي در شکل‌دهي باغ ايراني و نيز درک نقش و ارتباط آب با انسان مي‌باشد که مطالعات نگارنده در اين نوشتار بيشتر بر اساس مطالعات بصري و بررسي مصداق‌ها صورت گرفته است.

واژگان کليدي به فارسي : باغ ـ کارکرد ـ زيبايي شناسانه

مقدمه:
در ايران زندگي بسته به آب، عامل مرکزي حيات است از اين رو اين ماده سمبل زندگي و اميد مي‌باشد و پيش از ظهور اسلام در ايران، معماري در کنار آب و دردامنطبيعتبدونآنکهآنرامخدوشسازدحضورخودرااعلاممي‌کرد. نيايشگاهها (معبدآناهيتا) وآتشکده‌هادرکنار آب و در نهايت احترام به آب شکل مي‌گرفتند. گويي آب، گذرگاه انسان براي ورود به دنياي ديگر است، دنيايي خالص که جسم قادر به گذر از آن نيست و در دين اسلام آب را به عنوان عنصري پاک در آئين مقدسش گنجاند و در معماري اسلامي معماران با شناخت قوانين فيزيکي رفتار آب و درک نقش و رفتار آن با انسان، آب را به درون معماري آوردند به طوري که معماران هشت بهشت، چهل ستون، باغ فين، باغ شازده و ... از مفاهيم انعکاس، رقص و سکون آب ياري گرفته‌اند. نقش و حضور آب در باغسازي ايراني را مي‌توان به دو دسته کلي تقسيم کرد:

۱ـ نقش کارکردي   ۲ـنقشزيبايي‌شناسانهکهدرادامهنوشتاربهآنمي‌پردازيم.

۱ـنقشکارکردي:  ۱ـ۱ هندسه

۱-۲ محوريت

۱-۳ سلسلهمراتب

۲ـنقشزيبائيشناسانه:  ۲-۱ صدا

۲-۲ حرکت

۲-۳ انعکاس
۱ـنقشکارکردي:
۱-۱ : هندسه:
حضورآبدرايجادتقسيم‌بندي‌هايهندسي باغ بسيار تأثيرگذار مي‌باشد به طوريکه تقسيم‌بندي‌هايي که در طرح باغها انجام مي‌شد بر اساس گذر آب و تقسيم‌بندي باغچه‌ها و محورهاي اصلي و فرعي بوجود مي‌آمد به طور مثال در باغ فين کاشان آب از بالا سرشاخه شده، يکي در محور اصلي و دوشاخهعمودبرمحوراصليجريان پيدا مي‌کند. در طرف چپ محور اصلي، دو محور فرعي و در طرف راست آن يک محور ديگر قرار گرفته است. اين چهار شاخه بوسيله يک شاخه عمود ديگر به هم متصل مي‌شوند و در مجموع باغ، بافتي شطرنجي پيدا کرده است. و غالباً در باغسازي ايراني حوض يا استخر را در يکي از محورهاي اصلي فضاي باغ احداث مي‌کردند، طوري که طول حوض يا استخر در امتداد طول فضاي باغ قرار بگيرد.
۱-۲ محوريت:
در باغسازي ايراني، آب يکي از عناصري مي‌باشد که در تقسيم‌بندي هندسي باغ نقش اساسي دارد و يکي از عوامل تأثيرگذار در اين تقسيم‌بندي، بحث محوريت مي‌باشد که در کوشک‌ها و باغ‌ها آب در مسير حرکتي نقش هدايت به سمت بنا يا کاخ را دارد. محور اصلي هر باغ که از عناصر مهم هر باغي محسوب مي‌شود محل واقع شدن عناصري چون سردر، کوشک، حوض آب و نهر آب مي‌باشد. حرکت آب در طول محور اصلي باغ جلوه‌هاي مختلفي به اين محور مي‌دهد و با حرکت خود در اين محور تحرک و در عين حال نوعي نشاط به فضا مي‌بخشد.
۱-۳ سلسله مراتب:
نوع و نحوه استفاده از آب در باغسازي ايراني باعث ايجاد يک سلسله مراتب حرکتي در باغ‌ها شده است. به طوريکه در برخي از اين باغها آب بعد از طي يک مسيري در فواصل مختلف وارد حوض يا استخر مي‌شود که معمولاً اين حوض يا استخر در جلوي کوشک اصلي به صورت مربع يا مستطيل احداث مي‌شد که ايجاد اين سلسله مراتب باعث تعريف فضاي مکث و حرکتي در باغ‌ها مي‌شود. چون روان و جاري بودن در يک آبراه باريک حس حرکت را القاء مي‌کند و بعد از رسيدن به يک حوض بزرگ يا بزرگتر و در نهايت سکون، حس مکث کردن را القاء مي‌کند به طوريکه در مسير حرکتي در داخل اين باغها به تجربه‌هاي فضايي متنوعي مي‌رسيم.
۲ـ نقش زيبائي‌شناسانه:
۲-۱ صدا:
 صدايآبهميشهبرايايرانياندلپذيربودهاستوبي‌شکصداي دلکشوگوشنوازآببسيار آرام‌بخش مي‌باشد و به هر انساني احساس اشتياق و ميل به زندگي کردن مي‌بخشد. احداث باغ‌ در زمين‌هاي داراي شيب مختصر، موجب پيدايش جوهايي مي‌شد که آب آن‌ها با شرشر و سر و صداي زياد پائين مي‌ريخت و در جاهايي که زمين اختلاف سطح پيدا مي‌کرد قسمت‌هاي شيبدار را با طرحي پلکاني تزئين مي‌کردند و کف آن‌ها را با سنگ مي‌پوشانيدند. بطوري که جريان ملايم آب پس از برخورد با اين سنگ‌ها و ريختن ازپله‌‌ايبرپلهديگرتندتروپرسروصداتربهنظرمي‌رسد. درواقعپله‌پلهکردنمسيرجريانآبوتندوپرسروصداکردنآنيکيازروش‌هاينمايش جريان آب بود بطور مثال باغ فين کاشان نجواي ستايش آب، زيباترين آهنگي است که به گوش مي‌رسد و در مسير حرکت آب با ايجاد فواره‌هايي حضور آب را اعلام کرده‌اند و منظور از همه اين کارها اين است که صدا و سيماي روح‌نواز آب هرچه بيشتر مورد توجه و تأکيد قرار گيرد.
۲-۲ حرکت:
حضور آب نقش تعيين‌کننده‌اي در ايجاد مسير حرکتي داشته است بطوريکه در برخي باغها همراه با مسير عبور رفت‌وآمد، آب نيز در حال حرکت است و به همراه خود پويايي و حرکت را به ارمغان دارد و بعد از طي مسيري در محل‌هاي خاص به سکون و آرامش مي‌رسد و گويي که با جاري بودن، انسان را هدايت مي‌کند.
۲-۳: انعکاس:
يکي از عوامل تأثيرگذار بودن آب از لحاظ زيبائي بصري نقش منعکس‌کننده‌ي آن مي‌باشد، آب آرام و ساکن حوض انعکاس‌دهنده تصاوير فضاها و عناصر داخل باغ است و بهترين نمونه آن را در بناي چهلستون مي‌توان ديد بطوريکه انتخاب نام چهلستون بدين دليل است که بازتاب بيست ستون عمارت در استخري که در جلوي عمارت قرار دارد، آن را دو برابر مي‌کند. در واقع هدايت کردن آب در حوضها يا استخرهاي بزرگ بخاطر تيرگي و انعکاس آن، مورد پسند بوده است.
نتيجه‌‌گيري:
در باغسازي ايراني آب يکي از عواملي مي‌باشد که در ايجاد شکل نهايي و روحيه باغ تأثير بسزا دارد که اين عامل از جنبه‌هاي گوناگون حائز اهميت است زيبائي‌شناسي، فلسفي و .... و جالب توجه اين که آب علاوه بر اين که عاملي حياتي براي زنده ماندن باغ محسوب مي‌شود در ايجاد نشاط و روحيه نيز نقش اساسي دارد و در پايان اين که آب در باغ ايراني حيات مي‌دهد و نشاط مي‌بخشد و با تماشاي عکس آسمان در آب ياد خالق هميشه در دلهاست.

فهرست منابع و مأخذ:
 ۱ـويلبردونالد،مترجممهين‌دختصبا،باغ‌هايايرانيوکوشک‌هايآنـترجمهونشرکتاب
۲ـحکمتيجمشيدـطراحيباغ‌ و پارک ـ انتشارات فرهنگي جامع
۳ـ پيرنيا محمدکريم ـ آشنايي با معماري اسلامي ايران ـ انتشارات دانشگاه علم و صنعت
۴ـ مهري سودابه ـ پايان‌نامه کارشناسي ارشد (طراحي اطراف بقعه شيخ زاهد گيلاني ـ سال ۱۳۸۳)

آیا با محصولات، خدمات و اهداف مجموعه آشنا هستید ؟

هیچگونه آشنایی ندارم - 37.7%
تا حدودی آشنا هستم - 11.6%
آشنایی کامل دارم - 5.8%

مجموع آرا: 69
The voting for this poll has ended on: 19 مارس 2020 - 00:00